Kapadokya Çanak Çömlek Atölyeleri

Kapadokya Çanak Çömlek Atölyeleri

‘Güzel Atlar Ülkesi’ Kapadokya denilince akla her ne kadar ismiyle özdeşleşmiş peri bacaları ve uçan balonların günbatımında bıraktığı manzara gelse de Kapadokya’da en iyisini yaşayabileceğiniz fazlaca deneyim de var. Kapadokya çanak çömlek atölyeleri içindeki deneyim de bunlardan biri. Toprağın mucizevi yönlerini sanatla birleştirerek görebileceğiniz çanak çömlek yapımı deneyimi Kapadokya’nın 3 turistik merkezinden biri olan Avanos’ta mümkün.

Avanos çömlek sanatı
https://unsplash.com/photos/QRVSQH7OeX4

Avanos Çömleği Neden Meşhurdur?

Avanos’ta çömlekçilik tarihi Hititlere kadar dayanan bir zanaat. Bu gelenek asırlardır nesilden nesle aktarılarak gelmiştir. Avanos’u çanak çömlek yapımında önemli bir merkez haline getiren şeyse doğal koşullar. Elbette bu doğal koşullarla birleşen insanların sanatkâr ruhu. Kızılırmak yataklarından toplanan killi yumuşak topraklar çanak çömleklerin hammaddesini oluşturur. Toprağın içindeki mineraller ve materyaller onu çanak çömlek yapımına uygun kılan unsurlardır. Yüzlerce yıldır akan Kızılırmak kenarlarındaki topraksa içeriği ile Kapadokya çanak çömlek atölyeleri için altın değerindedir. Avanos ilçesi Nevşehir’in merkezinden 16 km. mesafede kuzeyde kalmaktadır. İlçenin tarihi de yine Hitit dönemine uzanmaktadır. Hatta ilçenin ismi antik dönemdeki adı ‘Venessa’dan gelmektedir.

 

Arkeolojik araştırmalar göstermektedir ki bölgede yerleşik hayat başladığında yapılan çanak çömlekler, o dönem burada yaşayan insanlar tarafından kullanılmış. Selçuklu ve Osmanlı döneminde ise burada yapılan çanak çömlekler ticarette kullanılmış. Özellikle gelip geçen kervanların yolları buraya düşerse bolca çanak çömlek aldıkları bilinmektedir. Avanos çanak çömleğinin ünü Anadolu’daki ilk Türk yerleşimi ile başlamıştır diyebiliriz. Hatta Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde bile çanak çömlek yapımı ilginç bir hal almıştır. Evlilik için erkeklerin bu zanaatı bilme şartı aranmaya başlamış. Durum böyle olunca da ünü ve kalitesi iyi seviyede olan Avanos çömleği ortaya çıkmıştır. Avanos’ta bulunan seramik müzelerinde bu tarihi eşyaları ve yakın dönem sanatçılarının eserlerini görebilirsiniz.

Kapadokya çanak çömlek atölyelerinde yapılan ürünlerden örnek gösterir.
https://unsplash.com/photos/85u5oGSBJ1s

Avanos Çömleği Nasıl Yapılıyor?

 

Dışarıdan bakıldığında kolay gibi görünse de Avanos çömleği yapmak ilgi ve emek istiyor. Üzerinden yıllar geçse de burada çamura ve toprağa dokunarak kendi ellerinizle yaptığınız bu çömlekleri unutmazsınız. Çünkü üretim aşamalarına şahit olmakla beraber bizzat ellerinizle ona şekil veriyorsunuz. ‘Avanos Sanatı’ olarak da bilinen bu işin aşamalarına birlikte bakalım. Kapadokya çanak çömlek atölyeleri hakkında bilgi almak isteyenler aynı zamanda bu deneyimin detaylarını da öğrenmek isteyeceklerdir diye düşünüyorum.

Toprağın Çamura, Çamurun Hamura Dönüşümü

Hammadde bildiğimiz hamur gibi hazırlanır. Kızılırmak yatağından toplanan killi ve yumuşak Avanos toprağı önce ince ince elenerek tertemiz bir toprak haline getirilmektedir. Elenen toprak sonrasında suyla hamur geline getiriliyor. Hamur haline gelen malzemenin kullanımı 1 haftayı bulabiliyor. O yüzden siz gittiğinizde hazır hamurları kullanacaksanız ancak yine de Kapadokya çanak çömlek atölyelerinde toprağın elenmesi, içeriğine göre tasnif edilmesi işlemlerine de şahitlik edebilirsiniz.

Kapadokya El Yapımı Çömlek
https://unsplash.com/photos/Cs5ZLHbNldU

 

Hamuru Sanat Eserine Dönüştürme

Yapacağını ürünün şekline göre çalışma tarzınız değişiyor. Geniş bir tabak yapmak istenirse eğer özellikle seri üretimlerde geniş kalıpları olan makineler tercih edilmektedir. Ancak bireysel üretimlerde Paris sıvası adı verilen bir malzeme kullanılmaktadır. Bu malzeme alçıdan yapılmış ve içi oyulmuş şekilde hazır durur. Siz bu alçı içerisine hamuru boşaltıp 45 dakika kadar bekledikten sonra döktüğünüz hamuru tekrar boşaltırsınız. Sonrasında alçı o hamurun bir kısmının suyunu emerek sizin için tabak olacak kadar çamuru haznesinde tutar. Bu kalıp içerisinde belli bir miktar bekleme sonrası kalıptan geniş tabağınızı alabilirsiniz.

Eğlenceli tarafı en çok olan çalışma tarzı ise çömlek tornasında elle şekil vererek yapılandır. Burada ayağınızla çarkın dönme hızını ayarlarken önce baş parmakla bastırarak hamurun yükselmesini sağlarsınız. Sonrasında ellerinizle yapacağınız ürünün formunu belirlersiniz. Çamura dokunmak ve ondan bir sanat eseri yaratmak insan ruhunu gerçekten dinginleştiriyor.

Kapadokya çanak çömlek atölyeleri bölgeye gittiğinizde ziyaret etmenizi önerdiğim etkinliklerden. Kapadokya’da at turu gibi ya da balon turu gibi etkinliklerle birlikte çanak çömlek atölyeleri deneyimi de ruhunuza iyi gelecektir. Bu deneyimi transferinden atölye çalışmasına kadar MDC Hotel’in sunduğu aktivitelerden yararlanarak gerçekleştirebilirsiniz.

BENZER İÇERİKLER

YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Kapadokya Rehberi